Vive la Planète

We zitten allemaal te slapen. Dit is een cruciaal moment … Zo begint het interview met Jeremy Rifkin op Eén Vandaag van 12 december 2009. Hij zegt dat we een nieuwe economische visie nodig hebben. In zijn nieuwe boek “De derde industriële revolutie” kun je uitgebreid lezen wat deze visie inhoudt. In de tussentijd kun je het interview met hem op Eén Vandaag bekijken. Een waarschuwing is op zijn plaats: Jeremy schets een crisis die de huidige doet verbleken…

Wat gaan we hieraan doen? vraagt Jeremy zicht af….We hebben een plan nodig… een derde industriële revolutie.
John Elkington  – auteur van Triple Bottom Line – heeft één grote wens: een visie voor duurzame ondernemingen creëren zie net zo helder is als de visie van Jeremy Rifkin. Zie ook Zeronauts Reach New Heights: The Unreasonable [Sustainability] Leaders.

Alleen hoe krijgen we nu al die mensen in beweging in je organisatie?

…nu is het volgens Dan Pink mogelijk om in één dag mensen in beweging te brengen. Lees meer hierover in mijn blog: Just One Day of Undiluted Autonomy

Dat is mooi, alleen hoe kunnen we dan dit vasthouden en voortdurend nieuwe verbeteringen doorvoeren?

Ga voortdurend op zoek naar de verborgen schatten. We noemen dit ook wel ‘Treasure Hunting’. Dit zorgt voor het besef dat je het niet beter krijgt ten koste van elkaar, maar dankzij elkaar. Voor de organisatie, mens en natuur ga je op zoek naar de voordelen voor elkaar.

Maar wat is er dan nodig om dit te kunnen?

Het is niet genoeg om nieuwe technologieën en business modellen toe te passen om duurzamer te ondernemen. Er is een verandering in mind-set nodig… Aldus Jeremy Rifkin in The Emphatic Civilisation.

Vind je ook dat VIVE (Visie, ideeën van je medewerkers, verborgen schatten en empathie) nodig is?

Op zoek naar verborgen schatten

Eindelijk vakantie op een tropisch eiland – een oase van rust of is er toch nog een verborgen schat?

Vakantie staat voor velen gelijk aan rust, ontspanning en genieten van het moment. Toch heb je uitzonderingen. Sommige mensen willen reizen en nieuwe werelden ontdekken en baden zich dagenlang in het zweet om 15 seconden te genieten van een mooi uitzicht. Ze worden ook wel ontdekkingsreizigers genoemd. Wat heb je toch aan deze uitzonderlijke mensen?

Ze ontdekken ‘Treasures’ die voor de meeste mensen verborgen blijven. Hebben bedrijven nu ook verborgen schatten? In een vorige blog heb ik kort iets verteld over welke verborgen schatten je kunt vinden om bedrijven duurzamer te maken.

Veel mensen vragen mij of een Treasure Hunt alleen gericht is op het reduceren van energie. Er is meer, veel meer.

Stel nu dat je bedrijf een Treasure Hunt wil voorbereiden. In mijn voorgaande blog kun je de voorbereidende stappen nog eens op nalezen. Een onderdeel van deze voorbereiding is het bepalen welke duurzaamheidsinitiatieven en ideeën voor je bedrijf de moeite waard zijn. Begin je voorbereiding met een open houding om je visier te verbreden. Enkele inspiratiebronnen voor je SCHAT:

Shared Value
“Wat je ziet, hangt af van waar je naar kijkt.” – Mark Kramer. Creëer waarde voor zowel de organisatie als de mens en natuur. Dit noemen we ook wel creating shared value . Deze wijze van kijken levert nieuwe inzichten en kansen voor de organisatie. Of zoals Ruud Koornstra het laatst op Nudge Live 2012 nog zei: duurzaamheid is het besef dat je het niet beter krijgt ten koste van elkaar, maar dankzij elkaar. Wat betekent dit voor je positie en identiteit van je bedrijf? Wat zijn de belangrijkste gezamenlijke waarden voor organisatie, mens en natuur? Hoe zien klanten, partners, leveranciers, etc. je bedrijf? Waar sta je als het om duurzaamheid gaat? 

Culture
Kijk ook naar de duurzame organisatiecultuur. Wat valt op aan deze bedrijven? Hebben ze een hierarchische organisatie of zelf sturende teams? Verloopt de communicatie face-to-face of alleen digitaal? Wat leren we van duurzame organisatieculturen?

Hot spots 
Maak een analyse van de grootste impacts (Hot Spots) in je keten op mens en natuur op basis van bestaande gegevens. Wat leren we hiervan en welke kansen zie je dan?

Attention
Leer ook van andere stakeholders (medewerkers, bedrijven, partners, klanten, leveranciers) in de sector en hoe zij deze partijen actief betrekken. Kijk ook naar wie de meeste aandacht krijgt in de markt. Welke stakeholders lopen voorop als het om duurzaamheid gaat? Waarom gaan zijn ze met duurzaamheid bezig en wat zijn de resultaten?

Talent
Ontwikkel voortdurend je talenten binnen je bedrijf en draagt dit over aan andere bedrijven. Waar ben je het beste in en waar zijn je mensen het beste in. Waarom kiezen klanten voor je bedrijf? Wat kunnen je mensen echt geweldig? …en stimuleer je deze talenten?

Zijn er meer inspiratiebronnen? Ja, dit is nog maar het begin…

Ook op zoek naar verborgen duurzame schatten binnen je bedrijf? Welke ideeën, kansen, openingen zie jij als verborgen SCHAT voor je bedrijf?

Leuk zo’n ‘Treasure Hunt’, maar hoe doe je dat eigenlijk?

Treasure Hunting

In mijn vorige blog heb ik kort iets verteld over wat een ‘Treasure Hunt’ is en ik heb ook een aantal voorbeelden van Treasure Hunts binnen bedrijven laten zien.

Met ‘Treasure Hunts’ kun je medewerkers (en andere stakeholders) actief betrekken bij een duurzame onderneming en ook financiele voordelen behalen. De vraag die velen aan mij hebben gesteld: hoe kan ik dat in mijn bedrijf doen? Welke stappen heb ik nodig om ook in mijn bedrijf een ‘Treasure Hunt’ te organiseren?

We kunnen het hebben over het watermanagement, afvalverwerking,   gezondheid en veiligheid in de keten, duurzaamheid van het product of dienst, transport, gebouwen, etc. Toch wil ik me beperken tot het onderwerp energie om mijn verhaal eenvoudig te houden. Volgens het CBS is de prijs van energie gestegen met gemiddeld 9%. Dit wordt vooral veroorzaakt door de stijging van de leveringskosten voor gas (CBS zomer 2012, p. 43).  Hoe kan ik in mijn bedrijf deze groeiende kostenpost beperken?

Het bijzondere van een ‘Treasure Hunt’ is, dat we hiervoor de belangrijkste kapitaal van het bedrijf nodig hebben – de medewerkers. Medewerkers komen met ideeën, initiatieven en verbeteringen die kunnen leiden tot projecten die tot aanzienlijke besparingen kunnen leiden. Toyota is hier een decennium eerder al mee begonnen.

Deze aanpak is door GE en andere bedrijven overgenomen, en niet zonder succes. De kern blijft om medewerkers te betrekken om verbeteringen te vinden en de financiele voordelen te kwantificeren.

Welke stappen moet ik ondernemen om een ‘Treasure Hunt’ in mijn organisatie uit te voeren?

1. Voorbereiding

Zorg dat je het management erbij betrekt
Begin eerst met het betrekken van het management van het bedrijf. Het heeft invloed op de hoeveelheid middelen, de mindset van de participerende teams, en implementatie van de projecten die eruit voortvloeien. Als er dan ook management meedoet, dan is dat nog beter.

Bespreek de duurzaamheidsonderwerpen
Bespreek met het management op welk terrein je de kansen wilt inventariseren. Je kunt je laten inspireren door voorbeelden uit de markt, Open IO van The Sustainability Consortium, onderzoek over welke duurzaamheidsbedrijven succesvol zijn en waarom, etc.

The Sustainable Consortium IO Model – Hot spots in Food and Climate Change

Zo’n inspiratie workshop gevolgd door een brainstorm is leuk en geeft door de uitwisseling van ideeën vaak bijzondere inzichten. Goed, stel nu dat we uitkomen op het onderwerp energie, dan voeren we een ‘Energie Treasure Hunt’ uit.

Analyseer de faciliteit en maak een plan voor je teams
Analyseer eerst het verbruik van de energie op de verschillende afdelingen en maak een visualisatie van dit energieverbruik per afdeling. Breng dan in beeld welke teams je nodig hebt om op de afdelingen verder onderzoek te doen. Zorg in ieder geval voor een gemêleerd team.

Besluit welke externe experts nodig zijn
Het kan nuttig zijn om externe deskundigheid erbij te halen als er technische kennis nodig is. Dit mag niet ten koste gaan van de betrokkenheid van de medewerkers en nieuwe ideeën.

Verzamel historische energie gegevens om je energie verbruik en kosten te bepalen
Je wilt weten hoeveel kWh per jaar wordt ingekocht en of deze energie is opgewekt met fossiele brandstoffen en niet. Hoeveel zijn de kosten voor de fossiele brandstoffen en/of niet fossiele brandstoffen. Deze gegevens zijn nodig om doelstellingen te bepalen en berekeningen uit te voeren.

Selecteer en train je teamleiders
Leer je teamleiders hoe een Treasure Hunt werkt, wat hun rol en doel is. Ze moeten ook weten hoe de berekeningen te maken. Vele Treasure Hunt teams gebruiken geprepareerde spreadsheets met energie data. Teamleiders moeten ook leren hoe je gebruik kunt maken van deze spreadsheets.

Wat is je doel?
Wil je projecten opstarten om 10% of 15% energiekosten te besparen? Om richting te bepalen is een realistische doelstelling voor alle betrokkenen motiverend en leerzaam.

Hoe ga je het organiseren?
Bepaal hoeveel tijd je nodig hebt. Sommige grotere afdelingen hebben 2,5 tot 3 dagen nodig en sommige kleinere afdelingen hebben een dagdeel nodig om drie situaties te evalueren: stilstaande productie, opstarten van de productie en volledige productie. Het is verstandig om alle situaties te testen, omdat ze een andere energieverbruik hebben. De teams gaan op zoek naar verspilling in het proces: machines, licht, etc. die aan staan terwijl de productie stilstaat, of machines die te snel draaien, etc. Vergeet verder niet de catering  en zaken die belangrijk zijn voor de bedrijfscultuur: bijvoorbeeld T-shirts met een credo, of een kick-off met een duidelijke doelomschrijving.

2. De ‘Treasure Hunt’

Orientatie
Verwelkom de groep en beschrijf het programma van de ‘Treasure Hunt’, inclusief de tijdsindeling, afdelingen, doelen en werkwijze. Belangrijk is dat de mensen die meehelpen in het bedenken van de kansen geïnspireerd worden. Leg uit waarom we om ideeën vragen aan de medewerkers, geef ook aan wat er mee gedaan gaat worden en wat dit voor medewerkers betekent.

Uitsplitsen in teams
Je kunt starten met een tour door de faciliteit om iedereen te laten zien wat de bedoeling is. Elk team gaat dan één afdeling analyseren. Zorg ervoor dat alle fasen worden doorlopen: het bedrijf in de niet operationele fase, de opstartfase of volledig operationele fase. Vergeet niet te benoemen waarom we dit doen en observeer zaken die onnodig zijn voor de operatie.

Creëer een lijst met projecten ideeën
Ontwikkel, brainstorm en verfijn je ideeën voor procesveranderingen of vervanging. Kwantificeer de opbrengsten en investeringen voor de projecten op jaarbasis in termen van euro’s, energie en emissies.

Presenteer de belangrijkste kansen
Presenteer de kansen aan de medewerkers en management. Geef aan wat de investeringen zijn en de opbrengsten en geef ook aan hoeveel CO2-uitstoot wordt gereduceerd.

3. Na de ‘Treasure Hunt’

Acteer
Nu is het tijd om de projecten ook uit te voeren en wanneer. Een aantal kan direct uitgevoerd worden en een aantal projecten hebben een uitgebreide projectbeschrijving en onderzoek nodig.

Communiceer de resultaten
Deel de resultaten van de projecten met je mensen. Zo zien ze ook welke ideeën welke resultaten opleveren. Dit zal ook de betrokkenheid vergroten en de slaagkans van het project vergroten.

Herhaal
De ‘Treasure Hunt’ is geen eenmalige activiteit. Je kunt zo’n ‘Treasure Hunt’ één keer per jaar herhalen om nieuwe opbrengsten en besparingen te realiseren. Deze ontdekkingsreizen kun je op tal van onderwerpen uitvoeren. In ons voorbeeld hebben we het over energie. Nu kun je ook andere onderwerpen proberen: watermanagement, afvalverwerking, gezondheid en veiligheid in de keten, duurzaamheid van het product of dienst, transport, gebouwen, etc.

Heb je ook wel eens zo’n Treasure Hunt uitgevoerd of wil je zoiets eens uitproberen?  Let’s talk!

Bronnen:
How to Conduct a Treasure Hunt? Tilde Herrera Published on GreenBiz.com
Open IO van The Sustainability Consortium Hot Spot Analysis
How to become a sustainability Company, Robert Eccles, Kathleen Miller Perkins en George Serafeim MIT Sloan Management Review  (June 1, 2012)